PsyLib PHP - Psikrometrik Hesaplama Kütüphanesi

🔧 Gereksinimler

PHP 8.2 veya üstü
JSON extension (varsayılan olarak etkin)

📦 Kurulum

Dosyaları projenize kopyalayın:

psychrolib_php/
├── src/
│   ├── UnitSystem.php
│   ├── PsychrometricValue.php
│   ├── Psychrometrics.php
│   └── PsyLibApi.php
├── api.php
└── README_TR.md

🚀 Hızlı Başlangıç

Temel Kullanım

<?php
require_once 'src/UnitSystem.php';
require_once 'src/PsychrometricValue.php';
require_once 'src/Psychrometrics.php';

use PsyLib\Psychrometrics;
use PsyLib\UnitSystem;

// SI birimleri ile psikrometrik hesaplayıcı oluştur
$psy = new Psychrometrics(UnitSystem::SI);

// Kuru termometre sıcaklığı: 25°C
// Bağıl nem: %50
// Basınç: 101325 Pa (deniz seviyesi)
$tDryBulb = 25.0;
$relHum = 0.50;
$pressure = 101325.0;

// Tüm psikrometrik değerleri hesapla
$result = $psy->calcPsychrometricsFromRelHum($tDryBulb, $relHum, $pressure);

echo "Kuru Termometre Sıcaklığı: " . $result->tDryBulb . " °C\n";
echo "Yaş Termometre Sıcaklığı: " . $result->tWetBulb . " °C\n";
echo "Çiy Noktası Sıcaklığı: " . $result->tDewPoint . " °C\n";
echo "Nem Oranı: " . $result->humRatio . " kg/kg\n";
echo "Entalpi: " . $result->moistAirEnthalpy . " J/kg\n";
echo "Özgül Hacim: " . $result->moistAirVolume . " m³/kg\n";

Elektrikli Isıtıcı API Kullanımı

<?php
require_once 'src/UnitSystem.php';
require_once 'src/PsychrometricValue.php';
require_once 'src/Psychrometrics.php';
require_once 'src/PsyLibApi.php';

use PsyLib\PsyLibApi;
use PsyLib\UnitSystem;

$api = new PsyLibApi(UnitSystem::SI);

$input = [
    'tAin' => 20.0,                   // Giriş sıcaklığı (°C)
    'electric_heater_power' => 5.0,   // Isıtıcı gücü (kW)
    'rHAin' => 0.50,                  // Giriş bağıl nemi (0-1)
    'flow' => 1000.0                  // Hava debisi (m³/h)
];

$results = $api->getResults($input);

echo "Giriş Sıcaklığı: " . $results['tAin'] . " °C\n";
echo "Çıkış Sıcaklığı: " . $results['tAout'] . " °C\n";
echo "Giriş Bağıl Nem: " . ($results['rHAin'] * 100) . " %\n";
echo "Çıkış Bağıl Nem: " . ($results['rHAout'] * 100) . " %\n";

📏 Birim Sistemleri

Kütüphane iki birim sistemini destekler:

SI (Metrik Sistem)

Sıcaklık: °C (Celsius)
Basınç: Pa (Pascal)
Kütle: kg (kilogram)
Hacim: m³ (metreküp)
Entalpi: J/kg (Joule/kilogram)

IP (Imperial/ABD Sistemi)

Sıcaklık: °F (Fahrenheit)
Basınç: Psi (pound/inç²)
Kütle: lb (pound)
Hacim: ft³ (kübik feet)
Entalpi: Btu/lb

use PsyLib\Psychrometrics;
use PsyLib\UnitSystem;

// SI birimleri
$psySI = new Psychrometrics(UnitSystem::SI);

// Imperial birimleri
$psyIP = new Psychrometrics(UnitSystem::IP);

// Birim sistemini değiştir
$psySI->setUnitSystem(UnitSystem::IP);

🔧 Metodlar

Sıcaklık Dönüşümleri

Metod	Açıklama
`getTRankineFromTFahrenheit(float $tF)`	Fahrenheit → Rankine
`getTFahrenheitFromTRankine(float $tR)`	Rankine → Fahrenheit
`getTKelvinFromTCelsius(float $tC)`	Celsius → Kelvin
`getTCelsiusFromTKelvin(float $tK)`	Kelvin → Celsius

Yaş Termometre Sıcaklığı Hesaplamaları

Metod	Açıklama
`getTWetBulbFromTDewPoint($tDryBulb, $tDewPoint, $pressure)`	Çiy noktasından yaş termometre
`getTWetBulbFromRelHum($tDryBulb, $relHum, $pressure)`	Bağıl nemden yaş termometre
`getTWetBulbFromHumRatio($tDryBulb, $humRatio, $pressure)`	Nem oranından yaş termometre

Bağıl Nem Hesaplamaları

Metod	Açıklama
`getRelHumFromTDewPoint($tDryBulb, $tDewPoint)`	Çiy noktasından bağıl nem
`getRelHumFromTWetBulb($tDryBulb, $tWetBulb, $pressure)`	Yaş termometreden bağıl nem
`getRelHumFromHumRatio($tDryBulb, $humRatio, $pressure)`	Nem oranından bağıl nem
`getRelHumFromVapPres($tDryBulb, $vapPres)`	Buhar basıncından bağıl nem

Çiy Noktası Hesaplamaları

Metod	Açıklama
`getTDewPointFromRelHum($tDryBulb, $relHum)`	Bağıl nemden çiy noktası
`getTDewPointFromTWetBulb($tDryBulb, $tWetBulb, $pressure)`	Yaş termometreden çiy noktası
`getTDewPointFromHumRatio($tDryBulb, $humRatio, $pressure)`	Nem oranından çiy noktası
`getTDewPointFromVapPres($tDryBulb, $vapPres)`	Buhar basıncından çiy noktası

Nem Oranı Hesaplamaları

Metod	Açıklama
`getHumRatioFromTWetBulb($tDryBulb, $tWetBulb, $pressure)`	Yaş termometreden nem oranı
`getHumRatioFromRelHum($tDryBulb, $relHum, $pressure)`	Bağıl nemden nem oranı
`getHumRatioFromTDewPoint($tDewPoint, $pressure)`	Çiy noktasından nem oranı
`getHumRatioFromVapPres($vapPres, $pressure)`	Buhar basıncından nem oranı
`getHumRatioFromSpecificHum($specificHum)`	Özgül nemden nem oranı
`getHumRatioFromEnthalpyAndTDryBulb($enthalpy, $tDryBulb)`	Entalpi ve sıcaklıktan nem oranı

Buhar Basıncı Hesaplamaları

Metod	Açıklama
`getVapPresFromRelHum($tDryBulb, $relHum)`	Bağıl nemden buhar basıncı
`getVapPresFromTDewPoint($tDewPoint)`	Çiy noktasından buhar basıncı
`getVapPresFromHumRatio($humRatio, $pressure)`	Nem oranından buhar basıncı
`getSatVapPres($tDryBulb)`	Doymuş buhar basıncı

Entalpi Hesaplamaları

Metod	Açıklama
`getDryAirEnthalpy($tDryBulb)`	Kuru hava entalpisi
`getMoistAirEnthalpy($tDryBulb, $humRatio)`	Nemli hava entalpisi
`getSatAirEnthalpy($tDryBulb, $pressure)`	Doymuş hava entalpisi

Hacim ve Yoğunluk Hesaplamaları

Metod	Açıklama
`getDryAirVolume($tDryBulb, $pressure)`	Kuru hava hacmi
`getDryAirDensity($tDryBulb, $pressure)`	Kuru hava yoğunluğu
`getMoistAirVolume($tDryBulb, $humRatio, $pressure)`	Nemli hava özgül hacmi
`getMoistAirDensity($tDryBulb, $humRatio, $pressure)`	Nemli hava yoğunluğu

Standart Atmosfer Hesaplamaları

Metod	Açıklama
`getStandardAtmPressure($altitude)`	Standart atmosfer basıncı
`getStandardAtmTemperature($altitude)`	Standart atmosfer sıcaklığı
`getSeaLevelPressure($stnPressure, $altitude, $tDryBulb)`	Deniz seviyesi basıncı
`getStationPressure($seaLevelPressure, $altitude, $tDryBulb)`	İstasyon basıncı

Toplu Hesaplama Metodları

Metod	Açıklama
`calcPsychrometricsFromTWetBulb($tDryBulb, $tWetBulb, $pressure)`	Yaş termometreden tüm değerler
`calcPsychrometricsFromTDewPoint($tDryBulb, $tDewPoint, $pressure)`	Çiy noktasından tüm değerler
`calcPsychrometricsFromRelHum($tDryBulb, $relHum, $pressure)`	Bağıl nemden tüm değerler

🌐 REST API Kullanımı

Endpoint

POST /api.php
Content-Type: application/json

İstek Gövdesi

{
    "tAin": 20.0,
    "electric_heater_power": 5.0,
    "rHAin": 0.50,
    "flow": 1000.0,
    "unitSystem": "SI"
}

Parametre	Tip	Açıklama
`tAin`	float	Giriş kuru termometre sıcaklığı (°C veya °F)
`electric_heater_power`	float	Elektrikli ısıtıcı gücü (kW)
`rHAin`	float	Giriş bağıl nemi (0-1 arası)
`flow`	float	Hava debisi (m³/h veya ft³/min)
`unitSystem`	string	Birim sistemi: "SI" veya "IP" (opsiyonel, varsayılan: "SI")

Başarılı Yanıt

{
    "success": true,
    "data": {
        "tAout": 33.89,
        "rHAout": 0.215,
        "outTWetBulb": 18.23,
        "outPressure": 101325,
        "outHumRatio": 0.00729,
        "outTDewPoint": 10.15,
        "outRelHum": 0.215,
        "outVapPres": 1171.23,
        "outMoistAirEnthalpy": 52456.78,
        "outMoistAirVolume": 0.876,
        "outDegreeOfSaturation": 0.213,
        "tAin": 20.0,
        "rHAin": 0.50,
        "inTWetBulb": 13.67,
        "inPressure": 101325,
        "inHumRatio": 0.00729,
        "inTDewPoint": 10.15,
        "inRelHum": 0.50,
        "inVapPres": 1171.23,
        "inMoistAirEnthalpy": 38567.89,
        "inMoistAirVolume": 0.839,
        "inDegreeOfSaturation": 0.498
    },
    "unitSystem": "Metric (SI)"
}

Hata Yanıtı

{
    "success": false,
    "error": "Hata mesajı"
}

cURL Örneği

curl -X POST http://localhost/api.php \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{
    "tAin": 20.0,
    "electric_heater_power": 5.0,
    "rHAin": 0.50,
    "flow": 1000.0
  }'

💡 Örnek Hesaplamalar

Örnek 1: Yaş Termometre Sıcaklığı Hesaplama

$psy = new Psychrometrics(UnitSystem::SI);

// 25°C, %60 bağıl nem, deniz seviyesi
$tWetBulb = $psy->getTWetBulbFromRelHum(25.0, 0.60, 101325.0);
echo "Yaş Termometre: {$tWetBulb} °C\n";  // ~19.4 °C

Örnek 2: Çiy Noktası Hesaplama

$psy = new Psychrometrics(UnitSystem::SI);

// 30°C, %70 bağıl nem
$tDewPoint = $psy->getTDewPointFromRelHum(30.0, 0.70);
echo "Çiy Noktası: {$tDewPoint} °C\n";  // ~23.9 °C

Örnek 3: Nem Oranı Hesaplama

$psy = new Psychrometrics(UnitSystem::SI);

// 22°C, %55 bağıl nem, 101325 Pa
$humRatio = $psy->getHumRatioFromRelHum(22.0, 0.55, 101325.0);
echo "Nem Oranı: {$humRatio} kg/kg\n";  // ~0.00912 kg/kg

Örnek 4: Yüksekliğe Göre Basınç

$psy = new Psychrometrics(UnitSystem::SI);

// 1000 metre yükseklikte standart atmosfer basıncı
$pressure = $psy->getStandardAtmPressure(1000.0);
echo "Basınç: {$pressure} Pa\n";  // ~89875 Pa

Örnek 5: HVAC Sistemi Analizi

$psy = new Psychrometrics(UnitSystem::SI);
$pressure = 101325.0;

// Oda koşulları: 24°C, %50 bağıl nem
$room = $psy->calcPsychrometricsFromRelHum(24.0, 0.50, $pressure);

// Dış hava: 35°C, %80 bağıl nem
$outdoor = $psy->calcPsychrometricsFromRelHum(35.0, 0.80, $pressure);

echo "=== Oda Havası ===\n";
echo "Entalpi: " . round($room->moistAirEnthalpy / 1000, 2) . " kJ/kg\n";
echo "Özgül Hacim: " . round($room->moistAirVolume, 4) . " m³/kg\n";

echo "\n=== Dış Hava ===\n";
echo "Entalpi: " . round($outdoor->moistAirEnthalpy / 1000, 2) . " kJ/kg\n";
echo "Özgül Hacim: " . round($outdoor->moistAirVolume, 4) . " m³/kg\n";

// Entalpi farkı (soğutma yükü hesabı için)
$enthalpyDiff = $outdoor->moistAirEnthalpy - $room->moistAirEnthalpy;
echo "\nEntalpi Farkı: " . round($enthalpyDiff / 1000, 2) . " kJ/kg\n";

📚 Psikrometrik Terimler Sözlüğü

Terim	İngilizce	Birim	Açıklama
Kuru Termometre Sıcaklığı	Dry-Bulb Temperature	°C / °F	Normal termometre ile ölçülen hava sıcaklığı
Yaş Termometre Sıcaklığı	Wet-Bulb Temperature	°C / °F	Islak fitilli termometre ile ölçülen sıcaklık
Çiy Noktası Sıcaklığı	Dew-Point Temperature	°C / °F	Havanın doygunluğa ulaştığı sıcaklık
Bağıl Nem	Relative Humidity	%	Havadaki nem miktarının doygunluk değerine oranı
Nem Oranı	Humidity Ratio	kg/kg	Kuru havadaki su buharı kütlesi oranı
Özgül Nem	Specific Humidity	kg/kg	Toplam havadaki su buharı kütlesi oranı
Entalpi	Enthalpy	J/kg	Havanın toplam ısı içeriği
Özgül Hacim	Specific Volume	m³/kg	Birim kütle başına hacim
Buhar Basıncı	Vapor Pressure	Pa	Su buharının kısmi basıncı
Doygunluk Derecesi	Degree of Saturation	-	Nem oranının doymuş nem oranına oranı

⚠️ Hata Yönetimi

Kütüphane, geçersiz giriş değerleri için InvalidArgumentException fırlatır:

try {
    $psy = new Psychrometrics(UnitSystem::SI);
    
    // Geçersiz bağıl nem değeri
    $result = $psy->getHumRatioFromRelHum(25.0, 1.5, 101325.0);
    
} catch (InvalidArgumentException $e) {
    echo "Hata: " . $e->getMessage();
    // Çıktı: "getHumRatioFromRelHum: Bağıl nem [0,1] aralığı dışında"
}